چرخ دنده

چرخ دنده وسیله ایی است برای انتقال قدرت به صورت دورانی ،بدر فواصل کم وبین دومحور است .باتوجه به این که با  چرخ دنده می توان نسبت ها یبالایی از قدرت را منتقل کرد .چرخ دنده پایه و اساس شکل گیری گیربکس یا جعبه دنده می باشد که  در حال حاضر در تمام زندگی بشر قابل عیان است.

انواع چرخدنده :

  1. چرخ دنده ساده
  2. چرخ دنده مارپیچ
  3. چرخ دنده مخروطی
  4. چرخ دنده حلزونی
  5. چرخ دنده شانه ایی
چرخ دنده ساده:
ساده ترین چرخ دنده هایی هستندکه شامل پرکاربردترین نوع هستند.دارای دندانه های مستقیم محور دو چرخ دنده موازی یکدیگرهستند.امروزه به علت سروصدای زیاد دراثرتماس همزمان تمام سطح دو دندانه با یکدیگر،از نوع فلزی آن کمتر استفاده می شود،ولی ازنوع تفلون یا پلاستیک سخت آن،در ماشین لباسشویی و پنکه وماشین های اداری استفده می شود.
چرخ دنده مارپیچ:
دارای دندانه مارپیچ(اریب)هستند.دندانه به خاطر مایل بودن ، ابتدا نوک وبه تدریج بقیه دندانه با یکدیگر درگیرمی شوندوبه علت تماس لحظه ایی ، سروصدلی کمتری تولید می شود.
چرخ دنده مخروطی:
    این چرخ دنده بهترین وسیله تغییرجهت هستند.معمولا آنها برای تغییرجهت 90درجه استفاده می شود ولی می توان طراحی راطوری انجام دادکه در زاویه های دیگر نیز کار کند.کاربردقابل مشاهده ، دیفرانسیل در انواع خودرو می باشد.
چرخ دنده حلزونی:
   برای انتقال قدرت با نسبت های بالا از این چرخ دنده استفاده می شود.یکی از خواص این چرخ دنده در این است که چرخ بالایی(پیچ ) به راحتی چرخ دیگر(چرخ حلزون) را میچرخاند، ولی چرخ پایینی نمی تواند که پیج حلزون رابچرخاند.
 علت این اتفاق هم زاویه دنده در پیچ حلزون ، آنقرکوچک هستند که وقتی چرخ حلزون بخواهد آن را بچرخاند ، اصطحکاک به حدی زیاد می شود که از حرکت حلزون جلوگیری می کند.
  این خاصیت نوعی ترمز است که از می توان در بالابر ها از آن استفاده کرد.
چرخ دنده شانه ایی:
   جهت تبدیل حرکت دورانی به خطی استفده می شود.فرمان اتومبیل و حرکت سوپرت بر روی ریل دستگاه تراش ، بر اثر استفاده از این چرخ دنده می باشد.